Kom alles te weten over bewaarmiddelen

Bewaarmiddelen: negatief of positief?

We kunnen veel kritiek leveren op bewaarmiddelen want deze zijn vaak ongezond. Maar langs de andere kant zorgen ze er wel voor dat we onze producten langer kunnen bewaren. Producten zonder bewaarmiddelen, zijn niet lang houdbaar. Er groeien namelijk snel bacteriën, gisten en schimmels. Deze vervuilen dan het product. Een bewaarmiddel heeft 3 belangrijke functies:

  1. Het wegwerken van bacteriën.
  2. Het vermijden van schimmels
  3. Het voorkomen van gisten

Er bestaat reeds, sinds enkele jaren, wat controverse rond het gevaar van bewaarmiddelen. Toch is dit niet zo eenduidig als het lijkt. We mogen namelijk niet vergeten dat bacteriën, schimmels en gisten nog veel giftiger kunnen zijn. Ondanks deze hele discussie, bestaan er wel alternatieven. Bijvoorbeeld natuurlijke bewaarmiddelen kunnen een oplossing bieden. Deze zijn immers veel gezonder.

De verplichting van de fabrikanten

Elke Europese fabrikant is verplicht om z’n producten te laten testen. Deze tests moeten uitgevoerd worden door onafhankelijke labo’s. Tijdens zo’n test wordt de weerstand tegen bepaalde giftige bacteriële stammen onderzocht. Dit wordt een uitdagingstest genoemd. Zonder zo’n test, mag een product niet op de markt gebracht worden. Er zijn echter toch veel producten op de markt die deze Europese richtlijn niet respecteren. Er zou geen enkel product slagen voor deze test, als er geen erkend bewaarmiddel zou toegevoegd worden.

Natuurlijke bewaarmiddelen zijn beter dan synthetische bewaarmiddelen

Natuurlijke bewaarmiddelen

Europese biolabels staan het gebruik van een kleine hoeveelheid bewaarmiddelen toe. Deze moeten wel zeer zacht en natuurlijk zijn. Meestal zijn de natuurlijke bewaarmiddelen te vinden in voeding. De meest effectieve zijn kaliumsorbaat, natriumbenzoaat en benzyl salicylaat. Deze worden de slimme bewaarmiddelen genoemd. Die naam hebben ze te danken aan hun giftig effect in een zuur milieu. Ze vernietigen dan namelijk bacteriën, schimmels en gisten. Maar soms zijn ze ook niet schadelijk. Zoals bijvoorbeeld in een omgeving met een pH hoger dan 6.

Biolabels laten verder ook alcohol toe. Maar dit kan gevolgen hebben voor de huid. Alcohol droogt namelijk de huid uit. Bovendien moet er een alcohol gehalte van meer dan 20% aanwezig zijn om het product te bewaren. Verder kunt u ook beter het extract van citroen vermijden. Dit extract is beter gekend onder de naam citroenzuur.

Ten slotte hebben sommige natuurlijke bewaarmiddelen ook slechts een klein effect. Tenminste wanneer ze apart gebruikt worden. Maar in combinatie met andere middelen, hebben ze een groot effect. Zo zijn de pitten van een pompelmoes natuurlijke bewaarmiddelen. Enkel de pitten als bewaarmiddel gebruiken is echter afgeraden. Dan heeft het slechts een relatief effect. Hetzelfde geldt voor etherische olie. Wanneer enkel olie wordt gebruikt, is het effect eveneens beperkt.

Synthetische bewaarmiddelen

Ondanks het feit dat synthetische bewaarmiddelen effectief zijn, wordt hun biocide werking verder gezet op de huid en verdund door spoelwater. De Europese Commissie bekijkt de terugtrekking op de markt van synthetische bewaarmiddelen. Tot grote bezorgdheid van de fabrikanten. Deze proberen de maatregel tegen te houden. Het is voor hen namelijk meer rendabel om hun product te bewaren met synthetische bewaarmiddelen. We sommen voor u de grootste groepen en hun mogelijke gevaren op:

1. Parabeen

Hoewel ze het slachtoffer waren van valse beweringen, is er nog steeds twijfel. Enkele studies hebben nochtans ontdekt dat ze niet kankerverwekkend zijn. Maar er werd wel bewezen dat ze het hormonale stelsel kunnen verstoren. Wanneer u op een product “bevat geen parabenen” ziet staan, wees dan gewaarschuwd. Dit is enkel om de negatieve connotatie van synthetische bewaarmiddelen te vermijden. De parabenen werden dan soms vervangen door stoffen die nog meer gevaar inhouden. Lees meer over de vervangers van parabenen…

2. De organische halogeen verbindingen

Dit zijn zeer gevaarlijke molecuul verbindingen. Ze bevatten namelijk koolstof en halogeen (onder andere chloor, broom en jodium). Eerst werd dit gebruik als pesticide (DDT). Later werd het ook toegevoegd in cosmetica. Dit type verbindingen verstoort ook het hormonale stelsel. Meer nog, ze zijn zelfs ook kankerverwekkend.

3. Formaldehyde

Volgens Rita Stiens (The Truth about Cosmetics) is deze stof kankerverwekkend en mutageen. Voorlopig wordt het gebruik ervan nog toegestaan in cosmetica. Maar de vraag is hoelang dit nog zal duren? Lees meer over formaldehyde…

4. De bevrijders van formaldehyde

Ze worden hoofdzakelijk gebruikt als bewaarmiddel voor cosmetica. Wanneer ze in contact komen met water, ontwikkelen ze formaldehyde. Het gevaar daarvan is dat we niet langer een overzicht hebben op de geproduceerde hoeveelheid formaldehyde. We hebben immers geen overzicht hoe vaak ze in contact komen met water. Er bestaan dus geen concrete cijfers over de hoeveelheid van dit type. Grote cosmetica producenten vervangen vaak de parabenen door deze stoffen. Die zijn echter nog giftiger dan parabenen! Het vormt dus een gevaar voor de gezondheid.

5. Zware metalen

Zware metalen zoals kwik, zilver en koper zijn ook gekend. Ze hebben antimicrobiële, antibacteriële en antiseptische eigenschappen. Kwikzout en kwikoxide werken door de cel te vernietigen of de vermenigvuldiging van de cel te remmen. Ze worden onder andere nog steeds in mascara gebruikt. Dit terwijl ze neurotoxische eigenschappen hebben.

6. Glycol esters

Dit zijn oplosmiddelen die het mogelijk maken om olie met water te mengen. Bepaalde types kunnen ook dienen als bewaarmiddel. Verschillende landen raden het gebruik af. Maar er bestaan geen concrete studies omtrent de negatieve gevolgen ervan.

Klik hier voor een overzicht van alle bewaarmiddelen.

Oliën bewaren

Verschillende anti-oxidanten kunnen zorgen voor de stabilisatie van olie. Ze remmen de productie van vrije radicalen. Verder stoppen ze ook de kettingreactie. Dit zijn de belangrijkste soorten:

1. Vitamine E: dit is ook gekend als tocoferol. Het is natuurlijk en effectief.

2. Tocoferolacetaat: het is goedkoop, maar niet natuurlijk en ook niet erg effectief.

3. Etherische olie: dit is relatief gezien effectief.

4. CO², soms gebruikt bij de extractie van etherische oliën: dit is (volgens ons) onveilig en niet natuurlijk.

5. BHT en BHA: dit zijn synthetische anti-oxidanten. Ze veroorzaken huidgevoeligheid en allergieën, voorkomen dat de olie rot en hebben een toxisch effect op de lever, de schildklier en het immuunsysteem.